Το κριτήριο της ιθαγένειας

Tης Ελλης Τριανταφυλλου

Πέρασε στα ψιλά των ΜΜΕ -δείγμα κι αυτό της εποχής- αλλά έχει μεγάλο ενδιαφέρον η παρέμβαση που έκανε πρόσφατα ο υπουργός Εσωτερικών Πρ. Παυλόπουλος σε συζήτηση εν όψει αλλαγής του υφιστάμενου Κώδικα Ιθαγένειας. Ο κ. Παυλόπουλος είπε ότι τόσο το δίκαιο του αίματος όσο και το δίκαιο του εδάφους είναι έννοιες ξεπερασμένες και προέκρινε την έννοια του «animus», του ελέγχου δηλαδή του ψυχισμού, της συνείδησης του αλλοδαπού που επιθυμεί την ελληνική ιθαγένεια! Ανέφερε χαρακτηριστικά πως η απόδοση της ιθαγένειας δεν σχετίζεται «ούτε με τη γέννηση ούτε με το έδαφος ούτε ακόμη με το αίμα» και εκτίμησε ότι «πρέπει να ερευνάται αν η απόκτηση αυτής ανταποκρίνεται στον ψυχισμό του αιτούντος, πόσο δηλαδή θέλει και νιώθει την ανάγκη να αποτελέσει μέλος ενός έθνους».

Το άρθρο ίσως να πέρασε στα ψιλά για τα ΜΜΕ και αυτό δεν είναι έκπληξη. Είναι η Ομερτά. Πάντως είναι ψευδές σε ότι αφορά τις αναφορές του στην Γαλλία.

Η αντίληψη αυτή δοκιμάστηκε και πέτυχε στην πράξη στη Γαλλία, μετά τη Γαλλική Επανάσταση, όταν εφαρμόστηκε για πρώτη φορά η αρχή ότι «Γάλλος πολίτης είναι όποιος αισθάνεται Γάλλος». Από τότε μέχρι σήμερα, η Γαλλία δίνει τη γαλλική ιθαγένεια και μέσα από αυτή τη νομική πράξη προσπαθεί να προσφέρει ίσες ευκαιρίες και δικαιώματα σε όλους τους Γάλλους πολίτες. Αντιμετωπίζει, βέβαια, ένα βαθύ πρόβλημα κοινωνικού ρατσισμού και διαφοροποίησης, που έχει τις ρίζες του στην αποικιοκρατική περίοδο και την ιδεολογία που τη συνόδευε. Με την έννοια αυτή, οι πολιτικές ενσωμάτωσής της έχουν αρκετά διακεκριμένα όρια και η κοινωνική κατηγοριοποίηση δεν γίνεται με γνώμονα την ιθαγένεια αλλά την εθνική καταγωγή.

Ο ρατσισμός όσο και να θέλουν οι «Μεγάλοι» να πείσουν ότι είναι θέμα γονιδίων ξεκινά πρώτα απ’ όλα με την αντίληψη της διαφορετικότητας. Όταν ο Γάλλος κοιμάται από τις 10 το βράδυ για να πάει με όρεξη στην δουλειά του την επόμενη δεν μπορεί ο Άραβας ή ο Αφρικανός γείτονας του να τον κρατά ξύπνιο μέχρι τις 4 το πρωί επειδή έχει ραμαζάνι. Η δεν μπορεί ο Γάλλος να καθαρίζει τους κοινόχρηστους χώρους και ο αλλοδαπός γείτονας του να τα κάνει σουκ.

Τα πάντα ξεκινούν από πολιτιστικές και μορφωτικές συνήθειες και είναι καθήκον του ξενοφερμένου να προσαρμοστεί στα ισχύοντα ήθη και έθιμα και όχι το αντίστροφο. Και αν το επιχείρημα που ακούγεται συχνά είναι ότι και τα δύο είναι ισοδύναμα αυτά τα λένε μόνο όσοι έχουν συμφέρον από το να φιμώσουν τις φωνές που βλέπουν το άδικο και διαμαρτύρονται.

Τα αποτελέσματα τα είδαμε τόσο παλιότερα όσο και το 2005 με τις ταραχές στις περιφέρειες της μητρόπολης. Αυτό επειδή το άρθρο επιχειρεί να τσουβαλιάσει δυο διαφορετικά πράγματα. Οι μεγάλοι κερδισμένοι της Γαλλικής επανάστασης ήταν οι Εβραίοι οι οποίοι για ιστορικούς λόγους δεν είχαν πλήρη δικαιώματα. Από εκεί και μετά όλοι μαζί γίνονται ισότιμοι πολίτες. Η επανάσταση προσπαθεί να προσεταιριστεί την ελίτ της διανόησης και της επιστήμης ασχέτως καταγωγής μέσα από το σχολείο. Ένας προικισμένος Τυνήσιος π.χ. θα γίνει πολύ εύκολα δεκτός στους κόλπους του Γαλ. Κράτους όταν έχει τα προσόντα για να διαπρέψει και θα βρει αμέριστη συμπαράσταση.

Αυτό που προκύπτει όμως για την ιστορική περίοδο που μιλάμε οι αριθμοί των αλλογενών αλλόθρησκων και αλλόφυλων δεν είναι φοβερά νούμερα και βρίσκονται διασκορπισμένοι σε όλη την επικράτεια. Επιπλέον μέσω της κοινής γλώσσας αρχίζει η αφομοίωση ή Γαλλοποίηση των διαφορετικών. Ακριβώς η ίδια πολιτική της κοινής γλώσσας χρησιμοποιείται για την ενοποίηση της Ιταλίας όπου οι τοπικισμοί ισχύουν.

Έτσι ακόμη και σήμερα τα αλλοδαπά παιδάκια που δεν μιλούν καλά Γαλλικά λοιδωρούνται από τα υπόλοιπα ενώ οι Γάλλοι στο άκουσμα ξένης γλώσσας συνήθως αντιδρούν λέγοντας «στην Γαλλία μιλάμε Γαλλικά».

Σίγουρα δεν θα είναι πολλοί οι Έλληνες που γνωρίζουν πως ορισμένες διάλεκτοι όπως π.χ. τα Βρετονικά (καθ’ ολοκληρίαν γλώσσες αφ’ εαυτές) απαγορευόταν να μιληθούν τόσο στις γεωγραφικές περιοχές τους όσο και σε όλη την επικράτεια επί ποινή. Δηλώσεις για την αφομοίωση μέσω της κοινής γλώσσας έκανε παλιότερα ο Κορσικανός υπουργός Πασκουά. Αυτό βεβαίως έδωσε και δίνει λαβή για ειρωνικά σχόλια των αλλογενών αλλά και αλλοδαπών για την κοινή γαλατική καταγωγή όλων των Γάλλων στην υπηκοότητα τα οποία τυχαίνει να γνωρίζω από πρώτο χέρι.

Στα τέλη της δεκαετίας του ’70 επί Ζισκάρ, ψηφίζεται ο ανθρωπιστικός νόμος για την επανένωση των οικογενειών. Δηλ. οι πρώην Γάλλοι των αποικιών που είχαν πολεμήσει ή επιτύχει για ανεξαρτησία από την Γαλλία και βρίσκονται στην χώρα σαν εργαζόμενοι για τις δουλειές που ο Γάλλος άρχιζε να αντιπαθεί έχουν δικαίωμα να φέρουν τις οικογένειές τους στην Γαλλία.

Υπάρχουν βεβαίως ποσοστώσεις για την διατήρηση της ισορροπίας τα οποία από τις αρχές της δεκατίας του ’80 με την εκλογή το σοσιαληστή Μιττερράν ο οποίος είχε υπάρξει και υπάλληλος του καθεστώτος Βισύ αρχίζουν να παραμερίζονται καθώς εμφανίζονται οι θιασώτες του «εμπάτε σκύλοι αλέστε» με το μανδύα αντιρατσιστικών οργανώσεων που σημαδεύουν και την ταυτόχρονη αύξηση των εκλογικών ποσοστών του Λεπέν. Ανάλογα τις πολιτικές σας ιδέες θα σκεφτείτε άνοδος των ρατσιστών= άνοδος Λεπέν η αντίστροφα. Η εξέταση των γεγονότων κάνει την άνοδο του δαιμονοποιημένου μεν πλην δημαγωγού δε Λεπέν αναγκαίο αντίβαρο στην πολιτική του δώστα όλα στους ξένους.

Ας μην ξεχνάμε ότι επί εποχής Μιττερράν έγιναν δυο διαδοχικές νομιμοποιήσεις λαθρομεταναστών στην Γαλλία. Ο μεγαλύτερος αριθμός τους βρισκόταν γύρω και μέσα στην Μητρόπολη.

Όπου λοιπόν γινόταν η μαζική εγκατάσταση των κυρίως βορειοαφρικανών αλλοδαπών αυτό έδιωχνε μια ανάλογη ομάδα γηγενών που μπορούσε να φύγει από εκείνο που στην συνέχεια γινόταν γκέτο. Αλλοίωνε την σύνθεση του πληθυσμού και των δημ. σχολείων με αποτέλεσμα να γνωρίζω πολλά χρόνια πριν, αυτό που ήταν η λογική κατάληξη για το Μεταξουργείο την Κυψέλη κλπ. κάνοντας την όποια αφομοίωση αδύνατη. 25 Ελληνόπουλα μπορούν να αφομοιώσουν 3 αλλοδαπούς. 17 αλλοδαποί είναι πιο εύκολο να αφομοιώσουν 8 Ελληνόπουλα.

Η περαιτέρω υποβάθμιση ξεκινούσε με την διάθεση ναρκωτικών ακόμα και σκληρών τα οποία οι Βορειοαφρικανοί τα έβλεπαν σαν εκδίκηση για τους αποικιοκρατικούς πόλεμους της Γαλλίας, διαρρήξεις, ληστείες, μαχαιρώματα, κλοπές κλπ. Μια λύση ήταν να στέλνονται οι άνθρωποι αυτοί στην περιφέρεια αλλά εκεί δημιουργούταν άβατο για το κράτος και τους νόμους του.

Από ένα σημείο και μετά κάθε λίγο και λιγάκι ξεκινούσε μια αναταραχή με υπαρκτά η ανύπαρκτα αίτια κατέβαιναν τα CRS (αντίστοιχα των ΜΑΤ, μόνο που ανήκουν στην χωροφυλακή η οποία στην Γαλλία υπάγεται στο ΥΠΕΘΑ και όχι στο Εσωτερικών) και νόμιζες ότι υπήρχε στρατιωτική κατοχή. Όταν οι Γάλλοι κατάλαβαν τι έφταιγε άρχισαν να γκρεμίζουν τις μικροπόλεις-τέρατα όπου είχαν στοιβαχτεί οι αλλογενείς και οι αλλοδαποί.

Επίσης ψηφίστηκε και ο λεγόμενος νόμος της διπλής ποινής όπου αλλοδαπός που γεννήθηκε ή διέμενε στην Γαλλία και έκανε αδίκημα μετά την έκτιση της ποινής του απελαυνόταν στην χώρα καταγωγής του.

Το γεγονός ότι η Γαλλία δεν έφτασε στα δικά μας χάλια εξηγείται τόσο από το γεγονός ότι ήταν και είναι ένα ιδιαίτερα συντεταγμένο κράτος με νόμους με σοβαρή δημ. Διοίκηση και με αστυνομία που κάνει την δουλειά της.

Εντούτοις σήμερα φαίνεται καθαρά μια νεοταξική μεταστροφή προς την ευαγγελιζόμενη πολυπολιτισμική κοινωνία που δυσαρεστεί μερίδα του Γαλλικού πληθυσμού κάποιοι από τους οποίους προτιμούν να μεταναστεύσουν παρά να βρίσκονται σε μουσουλμανική χώρα.

Αντίθετα, η Γερμανία έχει επιλέξει να διατηρεί την ιδιότητα του ξένου και του μετανάστη ανεξάρτητα από τα χρόνια παραμονής στη χώρα, προωθώντας όμως ταυτόχρονα άλλες ουσιαστικές δομές που επιτρέπουν στους μετανάστες να συμμετέχουν στους γερμανικούς θεσμούς και μάλιστα κάποιες φορές έχοντας και ρόλους ευθύνης. Και οι δύο μεταναστευτικές πολιτικές έχουν έναν κοινό τόπο. Αυτόν που αφορά τα παιδιά δεύτερης γενιάς και την ενσωμάτωσή τους στις εθνικές κοινωνίες.

Η Ελλάδα, πάλι, αποτελούσε μια αρκετά ομοιογενή κοινωνία μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ’80 με σταθερά δημογραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά. Η εικόνα άρχισε να μεταλλάσσεται από το 1990 και μετά, όταν η ελληνική κοινωνία κλήθηκε να εντάξει στους κόλπους της μεγάλα μεταναστευτικά ρεύματα κυρίως από τις χώρες των Βαλκανίων, της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, τη Μέση Ανατολή, την Τουρκία κ.λπ. και τους παλιννοστούντες.

Θα ήταν χρήσιμο λοιπόν αν εξετάσουμε την κυβέρνηση της εποχής τους λόγους και τα αίτια που η Ελλάδα «κλήθηκε» (αλήθεια από ποιόν κλήθηκε;) τα κίνητρα και πολλά άλλα θέματα. Όπως π.χ. καταγγελίες που είχαν αναρτήσει παλιότερα Αλβανοί στο Διαδίκτυο για την Ελλάδα ότι δεν αναγνωρίζονται τα δικαιώματα τους ως πρόσφυγες. Αλήθεια, υπόγραψαν κάποιοι Έλληνες πολιτικοί πολιτογραφώντας Αλβανούς ως πρόσφυγες και όχι ως αυτό που είναι δηλ. οικονομικοί λαθρομετανάστες; Και αν ναι με τι αντίτιμο; Επίσης όσον αφορά τους παλιννοστούντες υπάρχουν καταγγελίες για πλαστογραφημένες ή παράνομες Ελληνοποιήσεις που εμπίπτουν στην παράβαση του νόμου. Τι θα γίνει με αυτούς τους «Έλληνες» και όσους είναι από πίσω τους;

Μέχρι σήμερα, η ελληνική μεταναστευτική πολιτική -αποσπασματική και πρόχειρη- έδειχνε να προσομοιάζει περισσότερο με το γερμανικό μοντέλο, χωρίς να διαθέτει τις δομές κοινωνικής ενσωμάτωσης που προσφέρει η Γερμανία στους μετανάστες που συρρέουν στη χώρα. Είναι κοινό μυστικό για παράδειγμα ότι υπάρχουν ουκ ολίγα παιδιά μεταναστών, που γεννήθηκαν, μεγάλωσαν και ενηλικιώθηκαν στην Ελλάδα και παραμένουν χωρίς ελληνική υπηκοότητα, με προσωρινά χαρτιά, δηλαδή κυριολεκτικά στον αέρα, χωρίς ουσιαστικά περιθώρια επιλογών για τη ζωή τους. «Κατά τον αναθεωρημένο Κώδικα Ιθαγένειας, την ελληνική ιθαγένεια αποκτά από τη γέννησή του και όποιος γεννιέται σε ελληνικό έδαφος, εφόσον δεν αποκτά με τη γέννησή του αλλοδαπή ιθαγένεια ή είναι άγνωστης ιθαγένειας.

Πόσα πολλά είναι τα «ουκ ολίγα παιδιά»; Και γιατί θα πρέπει να πάρουν Ελληνική υπηκοότητα ενώ είναι αλλοδαποί και αλλογενείς. Απλή άδεια παραμονής αορίστου χρόνου χαλάει μήπως καμία σούπα;

Με τις διατάξεις του Π.Δ. 131/2006 που αναφέρονται στο δικαίωμα της οικογενειακής επανένωσης καλύπτεται η νόμιμη διαμονή των ανήλικων τέκνων υπηκόων τρίτων χωρών. Σε περίπτωση γέννησης τέκνου στην Ελλάδα, οι γονείς του μπορούν να καταθέσουν αίτηση στον Δήμο, προκειμένου να του χορηγηθεί άδεια διαμονής. Με τη συμπλήρωση του 18ου έτους χορηγείται αυτοτελής άδεια διαμονής μέχρι τη συμπλήρωση του 21ου έτους και στη συνέχεια η άδεια μπορεί να ανανεωθεί για σπουδές ή εργασία».

Αυτό μας φέρνει ήδη σε αυτό που έγινε στην Γαλλία το 77 και ο κάθε λαθρομετανάστης θα έχει πλέον νόμιμο δικαίωμα να φέρνει όλη του την οικογένεια και να μπορεί να καταναλώνει πόρους που πλήρωσαν άλλοι και να λέει εις υγείαν των κορόϊδων.

Γιατί όχι όταν φεύγει Και γιατί όχι αν είναι Αφρικανός φύλαρχος ή μουσουλμάνος με 4 γυναίκες και 25 παιδιά να μην παίρνει και επίδομα για την κάθε γυναίκα και το κάθε παιδί; Οι Έλληνες έτσι κι αλλιώς με μια γυναίκα αποκλείεται να τον πιάσουν στα επιδόματα. Και θα μπορεί να κάθεται στο καφενείο της χώρας του και να πίνει μόνιμα καφέ ζώντας από τις επιχορηγήσεις του κράτους. Η συνταγή είναι δοκιμασμένη από τους Τούρκους στην Γερμανία.

Τι συμβαίνει όμως με τα παιδιά, οι γονείς των οποίων έρχονται από μια άλλη χώρα και όπως είναι φυσικό διαθέτουν ήδη μία ιθαγένεια ή φτάνουν στην Ελλάδα από μια εμπόλεμη ζώνη, χωρίς να έχουν δυνατότητα να πάρουν χαρτιά από τη χώρα τους;
Τα ερωτήματα πολλά και τα διλήμματα κρίσιμα. Ο κ. Παυλόπουλος έβαλε μία νέα οπτική στο τραπέζι. Θα ήταν χρήσιμο να υπάρξει ουσιαστικός διάλογος και ανταλλαγή απόψεων.

Αυτή είναι και η μοναδική περίπτωση προσφύγουν για τους οποίους προβλέπει η τέταρτη σύμβαση της Γενεύης. Σε ανθρωπιστικά πλαίσια προβλέπεται η βοήθειά τους εφ’ όσον μπορούν να αποδείξουν ότι όντως είναι πρόσφυγες. Άλλωστε οι διεθνείς οργανώσεις όπως ο Ερ. Σταυρός ή ο ΟΗΕ που δρουν σε εμπόλεμες περιοχές είναι σε θέση να γνωρίζουν πολλά και να απαντούν όταν τους ζητιέται. Ποια η ανάγκη λοιπόν της παροχής ιθαγένειας ή οτιδήποτε άλλο προτείνουν οι υποβολείς του αρθρογράφου;

Όσο για τον κ. Παυλόπουλο δεν έβαλε καμία νέα οπτική στο τραπέζι. Απλά στην συγκεκριμένη συγκυρία της αναμπουμπούλας προσπαθεί να περάσει την υπαγορευμένη γραμμή των προκατόχων του, του ΠΑΣΟΚ. Οι οποίοι πέρα από τα οικονομικά θαύματα των παροχών με δανεικά, της εκτόξευσης του δ. χρέους, το χρηματιστήριο, τα δώρα στους εαυτούς τους, τα παραδικαστικά τα ομόλογα κλπ. είχαν προφανώς υπογράψει στα αφεντικά τους να γίνει η «Αγγλική η επίσημη γλώσσα του κράτους». Τώρα αν γίνουν και η Αλβανική και η Πακιστανική ταυτόχρονα μικρό το κακό.

Πηγή: ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ